การสะท้อนตนเอง (self-reflection) คืออะไร? ส่งผลดีกับเราอย่างไร?

ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมานี้ คำว่า self-reflection หรือการสะท้อนตนเอง เป็นคำที่ทุกคนคงจะเคยได้ยินกันมามากขึ้น จริงๆ มันคืออะไร? สำคัญอย่างไร? แล้วทำไมมันจึงสามารถนำเราไปสู่ความสุข ประสิทธิภาพการทำงาน หรือการเติบโตในชีวิตของเราได้กันแน่?




การสะท้อนตนเอง (self-reflection) คืออะไร?

การสะท้อนตนเอง (self-reflection) คือ การกลับมาสังเกตตนเอง วิเคราะห์ตนเอง โดยอาจทำสิ่งเหล่านี้ได้กับหลายสิ่งเช่น พฤติกรรมที่ตนเองได้ทำ ความรู้สึกที่ตนเองมี ความคิดที่เกิดขึ้น แรงบันดาลใจ การตัดสินใจที่เกิดขึ้น เป็นต้น โดยที่การสะท้อนตนเอง (self-reflection) จะอาศัยความตระหนักรู้ในตนเอง (self-awareness) ช่วยให้เราสามารถเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้น และเป็นไปได้ นอกจากนี้อาจเรียกการสะท้อนตนเอง (self-reflection) ว่า Introspection หรือ personal reflection ก็ได้





การสะท้อนตนเอง (self-reflection) ไม่จำกัดว่าจะต้องสะท้อนสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบันเพียงอย่างเดียว และเราสามารถทำมันได้กับอดีตที่ผ่านไปแล้ว หรืออนาคตที่ยังมาไม่ถึงด้วยเช่นกัน เราอาจสะท้อนตนเอง (self-reflection) เกี่ยวกับประสบการณ์การเรียนรู้ในโรงเรียน ที่ผ่านมานานแล้ว จนไปถึงสะท้อนตนเองเกี่ยวกับชีวิตในอนาคตที่เราอยากจะให้มันเป็น ก็ได้


การสะท้อนตนเอง (self-reflection) ช่วยเราได้อย่างไร?

ปกติแล้วเราจะใช้ชีวิตไปกับสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องงาน การเรียน หรือการพักผ่อน จนเราไม่มีเวลาที่จะมาใคร่ครวญความเป็นไป สิ่งที่ได้เรียนรู้ หรือตรวจสอบคุณภาพของมันเลยว่าเป็นสิ่งที่ดีหรือไม่


การสะท้อนตนเอง (self-reflection) จะช่วยทำให้เราไม่ได้จมไปอยู่กับสถานการณ์เฉพาะหน้าที่เกิดขึ้นอย่างเป็นชุดๆ ลำดับอย่างต่อเนื่อง จนเราไม่เข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่ แต่ก็ทำตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้นไปอย่างต่อเนื่อง เมื่อเราได้ทำการสะท้อนตนเองเกี่ยวกับเรื่องราวที่ผ่านมา หากสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นสิ่งที่ดี เป็นไปในทิศทางที่ต้องการ หรือมีคุณลักษณะที่น่าพอใจ การสะท้อนตนเองจะช่วยทำให้เราสามารถค้นหาสาเหตุ เพื่อที่พัฒนามันต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง



แต่หากสิ่งที่เราทำไม่ได้ เราก็ยังสามารถเรียนรู้จากการสะท้อนตนเองได้อีกเช่นกันเช่น มีอะไรที่เราควรจะปรับปรุงเพิ่มเติม อะไรที่น่าจะพัฒนาได้มากกว่าเดิม เป็นต้น


การสะท้อนตนเอง (self-reflection) เป็นสิ่งที่จะช่วยให้เราสามารถเข้าใจความเป็นไปของสิ่งรอบตัวมากขึ้น ไม่เพียงแต่เฉพาะเรื่องงาน แต่กับเรื่องชีวิตส่วนตัว ความสุขความทุกข์ที่เกิดขึ้นภายใน หรือการรู้จักและเข้าใจตัวเองในมิติต่างๆ ด้วยเช่นกัน


นอกจากนี้การสะท้อนตนเอง (self-reflection) ยังมีประโยชน์อีกหลายอย่างเช่น

  • ทำให้มองเห็นข้อดีในสถานการณ์ที่เลวร้ายได้

  • ทำให้มีมุมมองที่กว้างขึ้น

  • ทำให้เท่าทันกับอคติภายใน

  • ทำให้ตอบสนองต่อผู้อื่นได้ดีมากขึ้น

  • ทำให้มีความสามารถในการสื่อสารมากขึ้น

  • เรียนรู้ได้ดีขึ้น

สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นได้เมื่อเราการสะท้อนตนเองได้เป็นประจำแล้ว


เราจะทำการสะท้อนตนเอง (self-reflection) ได้อย่างไร?

การสะท้อนตนเอง (self-reflection) สามารถทำได้โดยหลายวิธี โดยผ่านการตระหนักรู้ถึงสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้น แล้วจึงบอกเล่าสิ่งที่เกิดขึ้น โดยอาจง่ายขึ้นเมื่อเราสะท้อนตัวเองผ่าน 3Cs Model นั่นคือ

  • ความคิด: สิ่งที่เกิดขึ้นในรูปแบบของความคิด การวิเคราะห์ ไอเดีย มุมมอง

  • ความรู้สึก: อารมณ์ความรู้สึกที่เกิดขึ้น

  • ร่างกาย: พฤติกรรม หรือการกระทำ

ตัวอย่างเช่น เมื่อเราต้องการการสะท้อนตนเองเกี่ยวกับงานที่ได้ทำในสัปดาห์ที่ผ่านมา เราอาจเข้าไปสำรวจดูว่าเราเป็นอย่างไรบ้างในมิติของความคิด ความรู้สึก และร่างกาย ในกรณีนี้อาจได้คำตอบว่า

  • ความคิด: มีโปรเจคใหม่ๆ เข้ามาตลอดจนทำไม่ทัน

  • ความรู้สึก: สนุกกับงานที่เข้ามาตลอดช่วงที่ผ่านมามาก

  • ร่างกาย: ปวดเมื่อยไหล่เล็กน้อย

ซึ่งคำตอบเหล่านี้อาจเปลี่ยนไปตามบริบทของสิ่งที่เราต้องการทำการสะท้อนตนเอง (self-reflection) ด้วย



ตัวอย่างคำถามที่เราสามารถใช้เพื่อสะท้อนตนเอง (self-reflection) ได้

สำหรับคนที่อยากลองสะท้อนตนเอง เราอาจถามตนเองเพื่อเป็นแนวทางในการสะท้อนตนเองได้เช่น

  • ฉันให้คุณค่ากับอะไรบ้าง?

  • ความสุขของฉันคืออะไร?

  • ฉันต้องการอะไรมากที่สุดในชีวิต?

  • สิ่งที่ฉันคิดว่าฉันทำได้ดีคืออะไร?

  • อะไรคือสิ่งที่ทำให้ฉันมีแรงในการใช้ชีวิตอยู่ต่อไปได้?

การสะท้อนตนเอง (self-reflection) จะเกิดขึ้นเมื่อเราใช้เวลาสำรวจ และค่อยๆ ตอบคำถามในลักษณะนี้


เวลาใดที่เราควรจะทำการสะท้อนตนเอง (self-reflection) เมื่อใด

ยิ่งเราสะท้อนตัวเองมากเท่าไหร เราจะสามารถพัฒนาทักษะการสะท้อนตนเอง (self-reflection) และการตระหนักรู้ในตัวเอง (self-awareness) ได้มากขึ้น ในการเริ่มต้นคุณอาจค่อยๆ เริ่มจากการสะท้อนตัวเองประจำปี หรือเดืือน นอกจากนี้คุณยังสามารถทำมันได้ในช่วงเวลาพิเศษอีกด้วยเช่นวันเกิด หรือแม้แต่วันที่คุณได้รับความสำเร็จ วันที่คุณรู้สึกว่าหลงทางในชีวิต ก็อาจเป็นช่วงเวลาที่ดีในการกลับมาทำ self-reflection อีกครั้ง


Related Topics

#reflection #awareness


แหล่งอ้างอิงและข้อมูลเพิ่มเติม

Pot of Roses
สมัครสมาชิก
เพื่อติดตามข่าวสารและโปรโมชัน

Terms of Service | Privacy Policy | Coppyright ©2019 by Urbinner

E-mail: Urbinner.co@gmail.com | Bangkok, Thailand