• Urbinner

ปัญญา 3 ฐาน - Head Heart Hand

อัปเดตเมื่อ ต.ค. 16

พฤติกรรมและความคิดของมนุษย์เป็นสิ่งที่ซับซ้อน การอธิบายเกี่ยวกับพฤติกรรมของมนุษย์อาจมีหลากหลายวิธีเช่น ทฤษฎีลำดับขั้นความต้องการของมาสโลว์ แต่องค์ความรู้ที่ได้รับความนิยมมากในการอธิบายการทำงานของมนุษย์ที่เป็นที่นิยมและสามารถใช้ได้จริงในยุคปัจจุบันที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ก็คือปัญญา 3 ฐาน



เนื้อหาในบทความ

  1. ปัญญา 3 ฐาน คืออะไร?

  2. ฐานหัว (Head)

  3. ฐานใจ (Heart)

  4. ฐานกาย (Hand)


ปัญญา 3 ฐาน คืออะไร?

ปัญญา 3 ฐาน
ปัญญา 3 ฐาน

ปัญญา 3 ฐาน คือ ความสามารถในการทำงานของมนุษย์ ซึ่งสามารถอธิบายได้โดยสมองในส่วนต่างๆ ได้แก่ ส่วนที่เกี่ยวข้องกับองค์ความรู้ (cognitive domain), อารมณ์และความรู้สึก (affective domain, และทักษะ (psychomotor domain) โดยอาจเรียก 3 ส่วนนี้ว่า Head Heart Hand ตามลำดับเพื่อเป็นการเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจนถึงความสามารถในใช้องค์ประกอบต่างๆ


นอกจากนี้ยังมีอีกหลายชื่อเช่น

  • ศูนย์หัว ศูนย์ใจ ศูนย์ท้อง

  • ฐานคิด ฐานใจ ฐานกาย

โดยสิ่งเหล่านี้มีที่มาจาก Professor Hugo M. Kehr ซึ่งถูกเรียกว่า 3C-model of motivation (3 Components of motivation) และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยคุณสามารถลองค้นหาดูว่าคุณถนัด คุ้นเคย หรือมักใช้สิ่งไหนเป็นประจำ


ฐานหัว (Head)

Head ฐานหัว ฐานคิด หรือศูนย์หัว คือการแสดงถึงองค์ความรู้ (cognitive domain) โดยเป็นปัญญาหรือความสามารถในเชิงเหตุผล การคิดวิเคราะห์ เข้าใจด้วยกระบวนการคิด การเรียนรู้ผ่านการอ่าน กาาฟัง การอภิปราย


คนที่มีลักษณะเด่นเป็นฐานนี้มักจะชอบใช้ความคิด ไม่ว่าจะเป็นจากการตัดสินใจ หรือเริ่มลงมือทำอะไรส่วนมากจะใช้ความคิดเป็นหลัก เป็นคนที่ชอบหาเหตุผลกับสิ่งต่างๆ และต้องการคำอธิบายในเชิงเหตุผลแม้ว่าเรื่องนั้นอาจไม่สามารถอธิบายด้วยเหตุผลได้ หากคุณเป็นคนที่มีลักษณะเด่นของฐานคิด คุณอาจจะลักษณะบางอย่างดังนี้

  • มีไอเดียใหม่ๆเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง

  • ใช้เหตุผลในการเปรียบเทียบ

  • ตั้งคำถามกับสิ่งที่เกิดขึ้น มองถึงเบื้องหลังของสิ่งที่ซ่อนอยู่

  • ค้นหาความรู้ได้เป็นประจำ

  • ชอบวางแผน


ฐานใจ (Heart)

Heart ฐานใจ หรือศูนย์ใจ คือการแสดงถึงอารมณ์และความรู้สึก (affective domain) ปัญญาหรือความสามารถในการใช้อารมณ์ เกี่ยวข้องกับความรู้สึก การให้คุณค่า ความรู้สึกว่าเป้าหมายหรือผลลัพธ์เป็นสิ่งที่สำคัญ


คนที่มีลักษณะเด่นเป็นฐานนี้มักจะอ่อนไหวต่อความรู้สึกเพราะให้ความสนใจกับความรู้สึกและอารมณ์ต่างๆ อาจมีลักษณะขึ้นๆ ลงๆ บางครั้งก็อารมณ์รุนแรง บางครั้งก็อ่อนโยนมาก สิ่งที่มักจะมีร่วมกันคือมีความสามารถในการเข้าใจคนอื่นสู่ง การทำอะไรบางอย่างอาจต้องรอให้อารมณ์มันถึงจุดหนึ่งก่อนถึงจะทำได้ หากคุณเป็นคนที่มีลักษณะเด่นของฐานใจ คุณอาจจะลักษณะบางอย่างดังนี้

  • เข้าใจว่าอะไรเกิดขึ้นภายในจิตใจได้ดี

  • เข้าใจอารมณ์และความรู้สึกของคนอื่น

  • ไวต่อการเปลี่ยนแปลงอารมณ์

  • อาจจมดิ่งลงไปในอารมณ์หรือความเศร้า

  • มีอารมณ์เป็นเงื่อนไขในการทำงานที่ต้องการประสิทธิภาพ